02838459888

Trầm cảm ở tuổi dậy thì: Hiểu thế nào cho đúng? 

Trầm cảm ở tuổi dậy thì là căn bệnh thường khó nhận biết. Bởi phụ huynh dễ nhầm lẫn với việc trẻ thay đổi tính cách trong độ tuổi mới lớn. Trầm cảm kéo dài có thể dẫn đến những hậu quả đáng tiếc. Vậy làm sao để các bậc cha mẹ phát hiện con mình đang gặp vấn đề này? Nếu trẻ bị bệnh, phải điều trị như thế nào? 

Trầm cảm ở tuổi dậy thì là gì? 

Lứa tuổi dậy thì luôn xuất hiện những hành vi, tính cách bất thường. Khi tình trạng này diễn ra liên tục kèm bất ổn tâm lý, khả năng trẻ mắc trầm cảm ở tuổi dậy thì rất cao. 

Bệnh trầm cảm ở tuổi dậy thì
Bệnh trầm cảm ở tuổi dậy thì

Trầm cảm ở tuổi dậy thì là tình trạng rối loạn tâm thần với trẻ ở độ tuổi 10 – 17 tuổi. Khi đó, trẻ sẽ thường xuyên cảm thấy chán nản, không còn hứng thú với những hoạt động bên ngoài. Đặc biệt, người bệnh mất niềm tin vào cuộc sống và tương lai.

Nếu tần suất buồn bã kéo dài, sức khỏe, tâm lý, hành vi của trẻ sẽ bị tác động. Vì vậy, trẻ sẽ gặp khó khăn để phát triển một cách toàn diện. 

Nguyên nhân gây trầm cảm ở tuổi dậy thì

Đến nay, nhiều chuyên gia vẫn chưa tìm được nguyên nhân chính xác gây ra trầm cảm ở tuổi dậy thì. Có thể xác định bệnh hình thành do các yếu tố như: 

Nguyên nhân gây ra bệnh trầm cảm ở tuổi dậy thì
Nguyên nhân gây ra bệnh trầm cảm ở tuổi dậy thì
  • Sự thay đổi nội tiết tố ở tuổi mới lớn: Vào khoảng 11 – 14 tuổi, những loại hormone được sản xuất từ não bộ và cơ quan sinh dục bắt đầu biến đổi. Điều này ảnh hưởng mạnh đến tâm lý và hành vi của trẻ. Trẻ dễ nóng giận, cáu gắt, xuất hiện tâm lý chống đối và dẫn đến trầm cảm. 
  • Áp lực học tập: Nỗi lo thành tích, điểm số khiến trẻ căng thẳng và sợ hãi. Đồng thời, kỳ vọng của cha mẹ cũng một phần làm trẻ dễ bị trầm cảm ở tuổi dậy thì.  
  • Những biến cố trong cuộc sống: gia đình không hạnh phúc, chịu đựng sự mất mát. Trẻ bị ngược đãi hay bạo hành từ nhỏ là một nguyên nhân phổ biến tăng tỷ lệ mắc trầm cảm.  
  • Thiếu sự đồng cảm: Khi thiếu sự quan tâm hoặc chia sẻ từ bạn bè,người thân, trẻ sẽ cảm thấy bất an. Điều này dễ dẫn đến tình trạng trầm cảm. 
  • Di truyền gia đình: Nếu cha mẹ hoặc ông bà bị trầm cảm thì con cháu cũng sẽ dễ mắc bệnh tâm lý này. 
  • Dậy thì quá sớm hoặc muộn: Dậy thì quá sớm hoặc quá muộn so với bạn bè cùng trang lứa khiến trẻ cảm thấy cơ thể mình không bình thường. Từ đó dễ nảy sinh tâm lý tự ti, xấu hổ, kéo theo trầm cảm. 

Dấu hiệu nhận biết trầm cảm ở tuổi dậy thì

Để phát hiện kịp thời bệnh trầm cảm ở tuổi dậy thì, phụ huynh cần lưu ý những dấu hiệu sau: 

Dấu hiệu nhận biết bệnh
Dấu hiệu nhận biết bệnh
  • Luôn trong trạng thái buồn bã, u uất: Lúc này, trẻ sẽ ít nói, trầm tính hơn. Kết quả trẻ không muốn gặp gỡ ai. Tình trạng này diễn ra thường xuyên cho thấy khả năng cao về bệnh trầm cảm.
  • Cho rằng bản thân vô dụng, có lỗi: Trầm cảm ở tuổi dậy thì khiến trẻ luôn thấy bản thân chẳng có giá trị gì, tự đổ lỗi cho chính mình. 
  • Khó tập trung, mất hứng thú: Trẻ đột nhiên chán ghét một món đồ hay một công việc đã từng yêu thích. Đó có thể là dấu hiệu cho thấy tâm lý bất ổn ở trẻ. 
  • Giận dữ vô cớ: Ngay cả những vấn đề nhỏ nhặt cũng khiến trẻ nổi nóng là biểu hiện trẻ đang gặp bất ổn về tinh thần. Một vài trường hợp cơn tức giận không thể giải tỏa triệt, trẻ sẽ bắt đầu đập phá, la hét. Nặng hơn là tự gây tổn thương cho bản thân và những người xung quanh. 
  • Cảm thấy bi quan: Mất niềm tin vào cuộc sống, cảm thấy bị bỏ rơi. Thậm chí có lúc trẻ nghĩ rằng người khác đang thương hại mình. Suy nghĩ này khiến trẻ muốn né tránh mọi người. 
  • Nhạy cảm với những lời phê bình: Khi nhận một lời nhắc nhở dù rất nhẹ nhàng, trẻ bị trầm cảm vẫn có xu hướng phản kháng rất mạnh mẽ. Thông thường trẻ sẽ giận dữ, bực tức. 
  • Nghĩ đến cái chết thường xuyên: Trầm cảm kéo dài và không được điều trị nhanh chóng, trẻ bắt đầu suy nghĩ về cái chết. Lúc này, trẻ cho rằng tự tử sẽ giúp bản thân thoát khỏi sự khó chịu, căng thẳng.

Phương pháp điều trị trầm cảm ở tuổi dậy thì

Điều trị tại nhà 

Với trường hợp trầm cảm  nhẹ, người bệnh sẽ được hướng dẫn điều trị tại nhà. Một số phương pháp điều trị trầm cảm ở tuổi dậy thì tại nhà: 

Điều trị trầm cảm tại nhà
Điều trị trầm cảm tại nhà
  • Thay đổi chế độ ăn uống: Tập trung vào các thực phẩm nhiều vitamin, khoáng chất. Mặt khác, hạn chế món ăn cay nóng, chiên xào nhiều dầu mỡ, chất gây nghiện.
  • Rèn luyện sức khỏe: Áp dụng một số bài tập thể thao đơn giản giúp máu huyết lưu thông, não bộ được cân bằng, tinh thần thoải mái. 
  • Xây dựng thói quen hoạt lành mạnh: Hạn chế sử dụng điện thoại trước khi ngủ. Ngủ đủ 8 tiếng mỗi ngày để cơ thể được nghỉ ngơi, thư giãn.
  • Cân bằng giữa học tập và vui chơi: Sắp xếp thời gian học tập hợp lý, tránh học quá sức. Tích cực tham gia những hoạt động vui chơi, giải trí để cải thiện các mối quan hệ và giúp tâm trạng tốt hơn.

Cùng với đó, cha mẹ nên dành nhiều thời gian quan tâm, trò chuyện với trẻ. Cách làm này giúp phụ huynh hiểu được tâm lý của con trẻ. Giải tỏa những khúc mắc, tổn thương mà trẻ gặp phải. 

Sử dụng thuốc Tây

Khi trẻ có biểu hiện trầm cảm thì nặng, bác sĩ sẽ chỉ định một số loại thuốc hỗ trợ chống trầm cảm. Phương pháp này giúp thuyên giảm nhanh chóng các triệu chứng trầm cảm. 

Sử dụng thuốc tây để điều trị
Sử dụng thuốc tây để điều trị

Tuy nhiên, hầu hết các loại thuốc sẽ gây tác dụng phụ như buồn nôn, chóng mặt, mất ngủ… Không chỉ vậy, nếu bệnh nhân đột ngột dừng thuốc sẽ xảy ra nhiều tác động xấu đến tinh thần. 

Chính vì vậy, gia đình cần thận trọng và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ khi dùng thuốc. Tuyệt đối không được tự ý cho trẻ dùng thuốc, hay tăng giảm liều lượng một cách tùy ý. Khi muốn ngưng sử dụng thuốc, phải tham khảo ý kiến của bác sĩ. 

Điều trị bằng các bài thuốc Đông y 

Bên cạnh thuốc Tây, một số bài thuốc Đông y cũng có tác dụng tốt giúp điều trị trầm cảm ở tuổi dậy thì. Dưới đây là một số bài thuốc phổ biến: 

Điều trị trầm cảm bằng một số bài thuốc Đông y
Điều trị trầm cảm bằng một số bài thuốc Đông y
  • Bài thuốc số 1: gồm các nguyên liệu như đương quy thân, bạch đàn hương, tử đan sâm, tế sa nhân,… Đun các nguyên liệu đã được rửa sạch qua hai lần nước. Sau đó đổ ra chai để uống cho cả ngày. Ngoài ra, có thể nấu thành cao dạng viên.
  • Bài thuốc số 2: gồm các nguyên liệu đại hoàng, mông thạch, hoàng bá, cúc hoa, lao ngưu tử, đại giả thạch,… Rửa sạch nguyên liệu rồi đun với nước sôi. Sau khi nấu có thể uống ngay hoặc nấy thành cao. 
  • Bài thuốc số 3: gồm các nguyên liệu tục tùy thử, đương quy, hoàng quy, táo nhan,… Sắc các loại nguyên liệu đã rửa sạch với hai lần nước. Sau đó cho vào chai dùng uống cả ngày. 

Những bài thuốc trên đều giúp bệnh nhân bị trầm cảm giảm mệt mỏi, lo âu muộn phiền. Đồng thời, khi thuốc còn giúp an thần, hoạt huyết khử ứ, thanh nhiệt, định thần. Cùng với sử dụng thuốc, có thể kết hợp các phương pháp hỗ trợ như châm cứu, bấm huyệt, xoa bóp… 

Lưu ý: Khi sử dụng thuốc Đông y để chữa trầm cảm ở tuổi dậy thì, phụ huynh cần tham khảo ý kiến của bác sĩ, chuyên gia. Không tự ý sử dụng thuốc khi chưa được bác sĩ kê đơn, thẩm định

Những chia sẻ trên đây phần nào cung cấp thông tin về căn bệnh trầm cảm tuổi dậy thì. Nếu phát hiện những dấu hiệu bất thường của con trẻ, cha mẹ hãy nhanh chóng đến các phòng khám, bệnh viện để được tư vấn và có lộ trình điều trị phù hợp. 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.